عزت نفس و راه های تقویت آن

عزت نفس

عزت نفس و راه های تقویت آن

عزت نفس و راه های تقویت آن 626 626 ایمپو

عزت نفس؟ قبل از این که خوندن مقاله رو شروع کنی، می خوام برات بگم که قراره راجع به چی صحبت کنیم.

در ادامه راجع به مفهوم عزت نفس، تفاوتش با اعتماد به نفس، اهمیت عزت نفس و روش های پرورش اون توضیح داده می شه.

ما از بعضی واژه ها استفاده می کنیم و درکش می کنیم اما از تعریف اون عاجزیم.

 

اعتماد به نفس  self confidence :
اینه که به لحاظ ذهنی مطمئن باشیم که می تونیم کاری رو با کیفیت مطلوبی انجام بدیم. داشتن مهارت کافی + داشتن باور کافی در مورد توانایی انجام کاری.

اعتماد به نفس واقعی

 

در این صورت ما باید دو ویژگی داشته باشیم:

  1. مهارت کافی در کار

  2. یه دید خوب از مهارت و توانمندی خودمون

مثلا ممکنه من در نوشتن مقاله مروری اعتماد به نفس داشته باشم اما در رانندگی هیچ اعتماد به نفسی ندارم!

مهارت کافی در انجام کاری داشته باشیم و همچنین تصویرذهنی ما نسبت به توانایی انجامش مثبت باشه.

اعتماد به نفس دقیقاً بر اساس هر کاری متفاوته و شما ممکنه در خوش نویسی اعتماد به نفس

بالایی داشته باشید اما در سخنرانی و صحبت جلوی جمع، خیر!

 

در چنین تعریفی، حداقل عوامل زیر در موفقیت و اعتماد به نفس شما تاثیر خواهند داشت:
۱ .دانش کافی انجام کار
۲.مهارت کافی در انجام کار
۳.تجربه های قبلی انجام کار
۴.بازخوردهای دیگران در مورد انجام کار
۵.کیفیت انجام کار سایرین

 

یادتون باشه سوخت لازم واسه اعتماد به نفس داشتن، هدف داشتنه.
یه هدف SMART؛ یعنی قابل دسترسی، مشخص و معین، زمان بندی شده و  گام به گام.

اگه به علوم روانشناسی(مثل فروید) نگاهی داشته باشیم حتماً هزاران دلیل برای نداشتن اعتماد به نفس در بزرگسالی میشه پیدا کرد مثل این که:

  1. والدین در دوران کودکی به ما قدرت انتخاب نمی دادند.

  2. اطرافیان در دوران کودکی توانمندی های ما رو مسخره می کردند.

  3. معلمان در دوران کودکی ، توانمندی های ما رو نادیده می گرفتند.

    و …

اما واقعیت اینه که من احساس می کنم وقتی راهکار جلوی چشممونه، هیچ دلیلی نداره که به فکر نگاه کردن به گذشته و پیدا کردن دلیل باشیم. همین الان انتخاب کنید که اعتماد به نفس تون رو ارتقا بدید بدون این که به گذشته و مقصرهای این موضوع فکر کنید.

 

اعتماد به نفس کاذب چیه؟
اونجاست که من مهارت کمی درانجام یه کار دارم، اما وانمود می کنم که ماهرم و تصور ذهنی خودم از میزان مهارتم بیشتر از واقعیت و نگاه جامعه است. و این یعنی من اعتماد بنفس کاذب دارم.

 

خودکار آمدی self-efficacy :
این که احساس کنیم که توانمندی مشخصی در موضوعی داریم، که بسیار شبیه به موضوع اعتماد به نفسه و در بسیاری از مواقع به جای همین موضوع به کار میره.

 

بریم سراغ عزت نفس!

عزت نفس self-steam :
عزت نفس برای بقای روان شناختی ضرورت داره و یه عنصر هیجانی اجتناب ناپذیره.
زندگی بدون وجود اندکی ارزش خویشتن و با وجود داشتن نیازهای اساسی که رفع نشدن؛ بسیار رنج آور می شه.

می دونی که یکی از عوامل اصلی که ما انسان ها رو از حیوانات جدا می کنه، آگاهی مون نسبت خودمونه.
یعنی این که بتونیم هویتی برای خودمون تشکیل بدیم و برای این هویت ارزش قائل بشیم .
انسان قادره که هویت خودش رو تعریف کنه و تصمیم بگیره که این هویت رو دوست داشته باشه یا نه.

 

ریشه های عزت نفس:
سبک فرزندپروری والدین در سه یا چهار سال اول زندگی، میزان عزت نفس اولیه ی کودک رو تعیین می کنه.

نظرتون چیه؟
آدمها چون خودشون رو دوست دارن، موفق می شن یا چون توی کاری موفق می شن، خودشون رو دوست دارن؟

این سوال مثل همون سوال” مرغ اول بوجود اومده یا تخم مرغ؟” می مونه.

عزت نفس به دنبال شرایط زندگی رشد پیدا می کنه و شرایط زندگی آدما به شدت تحت تاثیر عزت نفس قرار داره. کدوم مقدم تره؟

اگه شرایط بیرونی زندگی؛ عزت نفس رو تعیین می کنه؛ پس تموم اونچه که برای بهبود عزت نفس نیاز دارید بهبود همین شرایط بیرونیه.

یه مثال بزنم ببینیم اصلا ممکنه که همیشه شرایط رو تغییر بدیم؟ و با تغییر شرایط عزت نفس مون بهتر میشه؟
مثلا چون شما هیچ وقت از دبیرستان فارغ التحصیل نشدید، محل خوبی زندگی نمی کنید و ۴۵ کیلو اضافه وزن دارید، پس عزت نفس تون پایینه!!
خب محله رو عوض کنید. مامانتون رو هم، وزن تون رو کم کنید و برید مدرسه شبانه درس بخونید و حالا …

چنین چیزی ممکنه؟؟؟؟؟

پس تنها امید اینجاست که عزت نفس باشه که شرایط رو بهتر می کنه!
یعنی فقط کافیه از این به بعد از خودتون متنفر نباشید.

این یعنی قدتون بلندتر و وزن تون کمتر می شه و مادرتون تغیر می کنه؟

خنده دار بنظر می رسه!!!
حقیقت اینه که شرایط محیطی و عزت نفس فقط به صورت غیرمستقیم با هم ارتباط دارن.

 

وقتشه که:
آینه های محدب و مقعر اتاق تون رو بردارید و و یک آینه ساده و صاف بذارید و خود واقعی تون رو نگاه کنید.

 

خطاهای شناختی:
یادتونه تو یه مقاله براتون خطاهای شناختی رو گفتیم؟  اون رو خوب بخونید! چون ریشه ی این کم و ناچیز دیدن ها گاهی نوع نگاه ماست که یه عینک بدبینانه ی بی رحم رو چشمامونه. از اون ۱۳ نشخوار فکری که بهتون حمله می کنه، دست بردارید.

حالا که آینه ها رو برداشتید، راحت تر می تونید خود واقعی تون رو ببینید و الان شاید چشمتون بیفته به خودتون که چقدر زیبایید، چقدر اهمال کارید و…

اما تا چشمتون میفته به مزیت ها و کارهای خوبتون؛ یه منتقد درونی خودش رو نشون می ده و دست از سر افکارتون بر نمی داره. مدام شما رو بی رحمانه زیر سوال می بره، زحماتتون رو  نادید می گیره و با خطاهاتون شما رو به باد انتقاد  می گیره.

 

 خودپذیری:
تو مقاله ی خود پذیری حسابی از اون منتقد درونی براتون حرف زدیم. این که چطوری رامش کنید و بغلش کنید. حرف هاش رو بشنوید تا کم کم رام بشه، کوچولو بشه و حرف گوش کن بشینه کنارتون و صداش پایین باشه در حد یه نهیب و احساس گناه کافی.

 

پنجره ی جو – هری:
یه “پنجره ی جو – هری” هست توسط آقایان جو و هری ایجاد شده. تو اون شما خیلی راحت می تونید نقاط ضعف و قوتتون رو با کمک نزدیکان، همکاران و دوستانتون پیدا کنید و بعد با یه برنامه ی مشخص تمرکزتون رو بذارید روی اصلاح  نقاط نیاز به رشد و پیشبرد نقاط  قوتتون. چون اگر درجا بزنید، باز توی دور مسابقه ی رو به کمال دنیا کم میارید.

یه پست تو اینستاگرام براتون از خودشناسی و مزیت هاش با عنوان من چه کسی هستم؟ نوشتیم. حسابی بخونیدش و از خودتون راضی باشید؛ چون خیلی ها مثل شما، دنبال بهبود اوضاع خودشون و بالتبع جهان نیستند.

 

خوددوستی :
واسه عزت نفس لازمه که مهر و محبت رو یاد بگیرید. فرقش رو با مهرطلبی، تایید خواهی و توجه خواهی بفهمید. این وسط کم کم شفقت رو می آموزید و به خودتون شفقت پیدا می کنید.
خود شفقتی، خود دوستی رو حسابی قبلا تو یه مقاله براتون توضیح دادم. می خوام که اونو با حوصله بخونید چون تا خودتون رو دوست نداشته باشید، از عشق به دیگرون عاجز خواهید بود. و پایان همه ی محبت هاتون میشه توقع  از دیگری، یا توقع اون ها از شما. چون شما ظرفتون پر از عشق به خود نبود و داشتید جام تهی یکی دیگه رو پر می کردید.پس حسابی حواستون به خودتون و نیازهاتون و تامین به موقع و به اندازه ش باشه. وقته اینه که خودت رو بغل کنی و بذاری دنیا و آدماش روی خوبشون رو بهت نشون بدن.

 

کم کم یاد می گیرید که به ارزش هاتون فکر کنید و یادتون می مونه ارزشها و اخلاقیات هستن که براتون هویت سالم و پایداری به ارمغان میارن. اونجاست که بدون اینکه به دیگرون حمله ور بشید، به انتقاد هاشون واکنش نشون میدید و  با رشد فردی خودتون یاد می گیرید از افراد کمک بخواید و نیاز به دیگرون رو با رابطه و تعامل قاطی نکنید. از اطرافیانتون کمک بخواید و بهشون حس ارزشمندی بدید.

تو اعتماد بنفس گفتیم هدف، سوخت اعتماد به نفسه. اینجا هم مهمه و با اونهاست که کم کم تصویری که از خودتون دارید رو زیبا می سازید.

 

همین طور که عزت نفس رو میشه ترمیم کرد اما سخته و نیاز به ممارست داره. گاهی لازمه برید و افکار بنیادی تون (روان بنه ها، طرحواره هاتون) رو به چالش بکشید و اونها رو شخم بزنید و ببینید ریشه ی این قوانین از کجا آب می خوره.

 

وقتی عزت نفس داشته باشی، می تونی کودک با عزت نفس تربیت کنی. اون رو به عنوان شخصی منحصر به فرد می پذیری و قصد نمی کنی تغییرش بدی. بهش اجازه تجربه و رشد می دی و اصرار نداری از رو خودت کپی بزنی چون تو واسه جهان کافی هستی و دنیا به آدم ها با استعدادها و توانایی های متفاوت برای کشف علم و چیستی هستی نیاز داره.


خودتو بغل کن ایمپویی جان!

با خودت مهربون باش جانم، بپذیر خودت رو که تا نپذیری خطاهات رو، تغییری صورت نمی گیره و ارزشی ایجاد نمیشه !

 

اختر الزمان اذانی

کارشناس ارشد روانشناسی

 

منابع:

کتاب تکنیک های شناختی برای افزایش عزت نفس  متیو مک کی
کتاب ۵۰ گام آگاهانه تا عزت نفس  جانتی ماروتا
مقاله ی مروری عزت نفس در ۱۰ روز

۲۵ دیدگاه
  • خیلی ممنونم بابت نوع جمله بندی توضیحاتتون
    واقعا به دل میشینه
    🌸🌸🌸🌸

  • سلام و خدا‌قوت
    مقاله خیلی ساده و روان بدون اینکه حوصلمون سر بره خوندم هم فونتش زیبا بود از لحاظ ظاهر و هم محتوا فوق العاده بود سپاس از تلاشتون🌹

  • سلام فاطمه جان
    خیلی خوشحالیم که راضی بودی عزیزم و ممنون که برامون گفتی.
    ممنون که با ایمپو همراهی. 🙂

  • سلام و احترام ، نکته ای که خواستم بیان کنم این هستش که متاسفانه دخترای کشورمون به دلایل مختلف از سنین کودکی اونقدر که باید با خود دوستی ، عزت نفس و ….. آشنا نیستند و خوب این داستان ضربه های خیلییی شدیدی به اونها در مراحل مختلف زندگی وارد میکنه و چه عالی که شما به این موضوع اهمیت میدید و یاد آور میشید که همه ی انسان ها چه دختر و چه پسر کسانی که حق تنفس و زندگی کردن رو بر این کره ی خاکی دارند صد در صد حق دوست داشته شدن هم دارند.

    • سلام مهدیس جان
      متاسفانه همین طوره که می گی و باید برای برطرف کردنش تلاش کرد.
      ما تلاش می کنیم قدم های کوچیک خودمون رو برداریم
      ممنون که با ایمپو همراهی 🙂

  • سلااام خیلی خوب بود ممنون از شما.. کتاب عزت نفس از ناتانیل براندن هم عالیه در این زمینه 🌻

    • سلام نگار جان
      خوشحالیم که مقاله رو دوست داشتی.
      اتفاقا این کتاب رو توی صفحه ی اینستاگرام معرفی کرده بودیم.
      ممنون از همراهیت عزیزم 🙂

  • خییلی عالی بود واقعا … خیلی وقت ها میان زمان درس خواندنم به اینجا یه سر میزنم و مطالب جالبی که میزارید رو میخونم . واقعا فوق العاده ان . همچنین خیلی ممنون بابت فونت و ظاهر زیبا و خلاصه و مختصر و مفید بودن مطالبتون . به خاطر همین دلایل ،گیرایی بالایی داره که منو به سمتشون جذب میکنه و باعث میشه هر سری کاراتونو دنبال کنم. سپاس فراوان 💕💕💕

  • سلام عطیه جان
    خیلی خوشحالیم از این بابت.
    ممنون بابت کامنت پر مهر و پر از حس خوبت. به قلبمون نشست.
    می تونی موضوعات پیشنهادیت رو برامون بگی.
    و ممنونیم که با ایمپو همراهی عزیزم 🙂

  • لحظاتتون پراز آرامش و حس خوب
    ممنونم برای مقاله خوبتون با نثر شیوا و روانش
    بعد از چند ماهه که ایمپوی شدم اولین بار که مقالاتش رو خوندم و چقدر های بود.
    💐💐💐💐

  • سلام وای که چقد خوبه این نوشته ها کلی دنبال یه جایا کتاب یا پادکست یا کلیپ عزت نفس و اینا گشتم و یهو اومدم دیدم ایمپو چه کرده همه رو دیوونه کرده ماشالله بهتون ادامه بدید😍😍😍😍

  • سلام خیلی ممنون از مطالب مفید تون…💛
    بخش ارتباط با کارشناس برای من فعال نشده!چرا بنظرتون؟✨

    • سلام آیناز جان
      ممون از همراهیت عزیزم 🙂
      لطف می کنی به اینستاگرام ایمپو دایرکت بدی تا مسئله ی بخش ارتباط با کارشناس رو بررسی کنیم ؟

  • بسیار عالی
    ممنونم از این جملات دلنشین و تاثیرگذار
    خیلی بهتر می شه اگر در این موضوعات مقالات بیشتری بگذارید
    بازهم ی دنیا ممنونم 💞💓

    • سلام مهسا جان
      خوشحالیم که راضی بودی.
      موضوعات پیشنهادیت رو برامون بگو. حتما استقبال می کنیم.
      ممنون از همراهیت عزیزم 🙂

  • چه عالی و تاثیر گذار
    ممنون ایمپو جون که این قدر به سلامت روان اهمیت می دی

  • مرسی ایمپوجان خیلی خوب وقشنگ توضیح داده بودی منکه تااخرش خوندم ولذت بردم مرسی که هستی❤️❤️❤️💙💙💙💙

  • ممنون از راهنمایی هاتون حرفاتون خیلی به دل میشینه و کمکمون میکنه ممنوح ازتون 🍃🦋🧡