Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

پوکی استخوان چیست؟ علل و روش درمان آن

پوکی استخوان چیست؟

فهرست

پوکی استخوان چیست؟

استخوان‌ها اسکلت بدن رو تشکیل می‌دن و اگه مشکلی برای هر قسمت استخوانی پیش بیاد، تاثیرات مخربی روی بدن می‌ذاره. ساختار استخوان در سر پا نگه داشتن فرد نقش مهمی داره و تکیه گاهی برای عضلات و اندام‌های بدن محسوب می‌شه. بافت استخوان یه بافت زنده حساب می‌شه. لایه‌ی بیرونی اون عروق و اعصاب هستن و لایه‌ی درونی هم دائما استخوان‌سازی می‌کنه و استخوان‌های قدیمی جذب می‌شن.

زمانی‌که فضای داخلی استخوان تخریب و در بافت استخوانی حفره‌های توخالی ایجاد بشه و دیگه به جای مناطق تخریب شده بافت استخوانی تازه جایگزین ‌نشه؛ در این صورت می‌شه گفت که پوکی استخوان اتفاق افتاده. پوکی استخوان یه بیماری خاموشه و چهارمین علت مرگ‌ومیر در جهان شناخته شده.

 

علل پوکی استخوان

از بدو تولد تا 20 سالگی همچنان استخوان‌های جدید در حال تشکیل شدن هستن و اکثر افراد تا سن 30 سالگی به حداکثر توده و رشد استخوانی رسیدن، هرچه سن بالاتر بره سرعت تخریب استخوان بیشتره. پوکی استخوان به میزان توده استخوانی که در جوونی به دست آوردین بستگی داره.

  • پساقاعدگی(یائسگی): به علت کاهش هورمون‌ها
  • علل هورمونی: کاهش هورمون استروژن در زنان و کاهش هورمون تستوسترون در مردان
  • کاهش ویتامین دی و کلسیم
  • مشکلات تیروئید: تیروئید پرکار باعث پوکی استخوان می‌شه.
  • استفاده از سیگار و الکل
  • بیماری‌های مثل رماتیسم، لوپوس، بیماری التهابی روده و همچنین در پرکاری غده‌ی پاراتیروئید و غده‌ی فوق کلیه نیز امکان پوکی استخوان بیشتر می‌‌شه.
  • جراحی روده سن: با بالارفتن سن، تراکم استخوان کاهش پیدا می‌کنه. حداکثر تراکم استخوانی در سن 30 سالگیه.
  • از همه مهم‌تر سبک زندگی ناسالم :عدم تحرک و ورزش، عدم مصرف مواد غذایی سالم و تازه.
  • سابقه خانوادگی
  • جنس: پوکی استخوان در زنان 4 برابر مردان رخ می‌ده.
  • استفاده از داروها: کورتیکواستروئیدها، ضد افسردگی‌ها و ضد انعقادها بیشتر باعث پوکی استخوان می‌شن.
  • نژاد: سفید پوستان بیشتر در معرض پوکی استخوان قرار دارن.

 

علائم پوکی استخوان

در ابتدا که شما به پوکی استخوان دچار هستین ممکنه علائم و نشانه‌ای وجود نداشته باشه، اما به مرور زمان در شکل‌های مختلف خودشو نشون میده که در ادامه چند مورد اصلی رو بررسی می‌کنیم.

  • در ابتدا کمر درد ایجاد می‌شه که علت این کمر درد فشار بر ستون فقرات و مهره‌هاست.
  • با پیشرفت پوکی استخوان و فشار ستون مهره‌ها روی هم، کوتاهی قد و خمیدگی در فرد به وجود میاد.
  • در موارد شدید و پیشرفت پوکی استخوان، شکستگی استخوان روی می‌ده.
  • به طور مداوم به دردهای عضلانی و استخوانی دچار هستین.
  • در گرفتن اشیاء دچار مشکل هستین.
  • ناخن های شکننده دارین.
  • قد شما به مرور زمان کوتاه تر میشه.

اگر شما نگران هستین که در میانسالی دچار پوکی استخوان شوید، بهتره از دوران جوانی بفکر بشید زیرا پوکی استخوان یک بیماری خاموش است. اما توجه به علائم میتونه پیشرفت بیماری رو کندتر کنه.

 

عوارض پوکی استخوان

زمانی‌که پوکی استخوان رخ بده، استخوان تحمل فشار و ضربه رو نداره و با کوچکترین ضربه دچار شکستگی می‌شه. فرد با کوچکترین ضربه و یا زمین خوردن دچار شکستگی استخوان خواهد شد. در موارد شدید پوکی استخوان حتی با یه ضربه‌ی کوچک مثل سرفه کردن شکستگی استخوان اتفاق میفته. عوارض پوکی استخوان

  • شکستگی‌ها در استخوان لگن، مفصل ران، ستون فقرات، لگن و مچ دست شایع هستن.
  • با بروز پوکی استخوان، کوتاه شدن قد اتفاق میفته. علت این پدیده تحلیل رفتن مهره‌ها، ستون فقرات، ایجاد خمیدگی، کمردرد و حالت قوز در پشت هست.
  • حالت قوز در پشت باعث مشکلات تنفسی می‌شه.
  • بیماری‌های لثه، سست شدن دندان‌ها و افتادنشون، گرفتگی شبانه‌ی پا و بی‌خوابی‌های ناگهانی هم جزء عوارض پوکی استخوان هستن.

 

تشخیص پوکی استخوان

پوکی استخوان بیشتر در افراد مسن روی می‌ده اما در افراد جوان هم دیده می‌شه. اگه فرد دائم کمردرد داشته باشه و یا دچار شکستگی‌های مکرر حتی در اثر ضربات خیلی ضعیف بشه، باید به پوکی استخوان شک کرد. تشخیص قطعی پوکی استخوان با بررسی تراکم استخوان (BMD ) مشخص می‌شه که به‌وسیله‌ی اشعه ایکس انجام می‌شه. البته میزان اشعه خیلی کمه و تراکم استخوان لگن و یا ستون فقرات، بازو، پاشنه، انگشت و یا مچ دست سنجیده می‌شه.

 

درمان پوکی استخوان

  • استفاده از مکمل‌های کلسیم: کلسیم علاوه بر این‌که برای استخوان‌ها مفیده در انتقال پیام عصبی و فعال کردن برخی آنزیم‌ها و ترشح بعضی هورمون‌ها هم نقش داره
  • استفاده از ترکیبات منگنز و روی: باعث موجب افزایش تراکم استخوان می‌شه
  • مصرف ویتامین دی: این ویتامین به جذب کلسیم کمک می‌کنه. بدون این ویتامین حتی با مصرف کلسیم، فرد دچار پوکی استخوان خواهد شد
  • استفاده از داروهای بیوفسفونات‌ها که به صورت تزریقی و یا خوراکی استفاده می‌شن وسرعت کار سلول‌های تجزیه کننده‌ی استخوان رو کاهش می‌دن
  • داروهای استخوان ساز
  • درمان هورمونی شامل هورمون پاراتیروئید(میزان کلسیم رو در بدن تنظیم می‌کنه)، هورمون تیروئید، هورمون استروژن برای زن‌ها و هورمون تستوسترون برای مردان می‌شه
  • ورزش: حرکات درمانی به درمان پوکی استخوان و جلوگیری از عود اون کمک می‌کنه
  • رژیم غذایی: استفاده از ماهی و محصولات لبنی مانند ماست و شیر
  • عدم مصرف نوشابه‌های گازدار، نمک و نوشیدنی‌های کافئین‌دار
  • استفاده از سبزیجات برگ تیره
  • قرار گرفتن در معرض نور خورشید
  • استفاده از پودر سنجد

پیشگیری از پوکی استخوان

حداکثر میزان تراکم استخوان در سی سالگیه و بعد از این سن دیگه افزایش تراکم استخوانی رخ نخواهد داد. به مرور زمان و با افزایش سن، روند پوکی استخوان شروع می‌شه و جلوگیری از کاهش تراکم استخوانی غیرممکنه. اما می‌شه با تمهیداتی این روند رو کند کرد و از ایجاد پوکی استخوان به صورت شدید و حتی زودتر از موعد جلوگیری کرد.

 

روش‌های پیشگیری از پوکی استخوان

  • ورزش: اگه ورزش‌های مقاومتی، ورزش‌های تحمل وزن و ورزش‌های هوازی سه روز درهفته و زیر نظر مربی انجام بشه، کمک کننده خواهد بود.
  • رژیم غذایی: داشتن یه رژیم غذایی سالم که شامل مواد غذایی حاوی کلسیم، مواد معدنی، سبزیجات و میوه‌های تازه باشن و استفاده از محصولات سویا در رژیم غذایی؛ مفیده.
  • استفاده از پروتئین کافی در رژیم غذایی: پروتئین یکی از مواد لازم برای ساخت استخوان‌هاست.

استفاده از پروتئین

  • جلوگیری از کاهش وزن شدید: افرادی که وزن بسیار پایینی دارن، بیشتر در معرض پوکی استخوان قرار می‌گیرن.
  • عدم استفاده از کورتون‌ها به شکل سر خود و بدون دستور پزشک.
  • استفاده از ویتامین دی: در صورت عدم مصرف ویتامین دی، کلسیم نیز جذب نخواهد شد. این ویتامین رو با مصرف مکمل و یا استفاده از نور خورشید می‌توان به دست آورد.

سخن نهایی

پوکی استخوان در اثر افزایش سن در افراد ایجاد می‌شه. زمانی‌که استخوان‌سازی متوقف می‌شه و روند تخریب سلول‌های استخوان شروع می‌شه؛ استخوان‌ها به صورت شکننده در میان و با اندک فشار یا ضربه‌ای دچار شکستگی می‌شن. این شکستگی در استخوان‌های ستون مهره‌ها، لگن و مچ دست شایع تر هستن و حتی ممکنه منجر به فوت افراد بشن. به خاطر شکستگی‌های مکرر و این‌که فرد مجبور به استراحت و عدم تحرک می‌شه، بیماری‌های قلبی و ریوی هم در این افراد بیشتر می‌شه و این هم عاملی برای افزایش آمار فوت دراین افراده. جهت پیشگیری از پوکی استخوان، بهتره فرد یه سبک زندگی سالم شامل ورزش و رژیم غذایی سرشار از کلسیم داشته باشه.

 

منابع:

mskcc

pharmacia

menopause.org

به این مطلب امتیاز دهید
برای تجربه یه پریود آروم و پیش بینی دقیق روز تخمک گذاری و دوره PMS، اپلیکیشن ایمپو رو نصب کن

این مطلب را به اشتراک بگذارید

فیسبوک
توییتر
لینکدین
تلگرام
پینترست
ایمیل

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تازه ترین مقالات