زگیل تناسلی چیست: علائم، راههای انتقال، درمان و پیشگیری

در این مقاله میخوانید:
زگیل تناسلی یکی از بیماریهای مقاربتی شایع است که به وسیله ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد میشود و از راه رابطههای جنسی مختلف و محافظت نشده منتقل میشود. اگرچه در گذشته صحبت زیادی درباره این ویروس و بیماری در میان نبود، اما خوشبختانه امروزه آگاهی درباره آن افزایش یافته است. با این حال، همچنان باورها و اطلاعات اشتباهی درباره زگیل تناسلی و اچ پی وی وجود دارد. این زگیلها که میتوانند در نواحی تناسلی، مقعدی و دهانی ظاهر شوند.این عارضه ممکن است در ابتدا علائم ظاهری خاصی نداشته باشد، اما در برخی موارد میتواند منجر به ناراحتی، خارش، و حتی خونریزی شود.
در حالی که هیچ درمان قطعی برای ویروس HPV وجود ندارد، راههای مختلفی برای کاهش علائم و از بین بردن زگیلها وجود دارد. در این مقاله بیماری زگیل تناسلی را به طور کامل بررسی کرده و با راههای انتقال، درمان و علائم و عوارض آن آشنا میشویم.
زگیل تناسلی چیست؟
زگیل تناسلی یا Genital warts یک بیماری مقاربتی (STI) شایع است که بهوسیلهی ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد شده و از طریق رابطه جنسی واژینال، سکس مقعدی یا سکس دهانی منتقل میشود. با وجود اینکه درمان قطعی برای خود ویروس HPV وجود ندارد، اما میتوان زگیلهای تناسلی را درمان کرد. شکل زگیل تناسلی بهصورت برجستگیهای کوچک، گوشتی یا زائدههای همرنگ پوست در نواحی تناسلی و مقعدی است. در برخی موارد، ممکن است به شکل خوشهای یا شبیه گلکلم باشند.
به خاطر داشته باشید که زگیل تناسلی فقط مختص زنان نیست و در مردان هم دیده میشود. با توجه به اینکه این زگیلها معمولا روی بافت مخاطی ایجاد میشوند، ممکن است در اثر سکس مقعدی یا دهانی، در اطراف مقعد، دهان و گلو هم گسترش پیدا کنند. در تصویر زیر عکس زگیل تناسلی را مشاهده میکنید.
زگیل تناسلی مردان
ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) در مردان هم از طریق رابطه جنسی منتقل میشود و میتواند سبب بروز زگیلهای کوچک و برجسته در نواحی مختلف تناسلی مانند آلت تناسلی، کیسه بیضه، کشاله ران و مقعد شود. این زگیلها معمولاً بدون درد هستند، اما ممکن است در برخی موارد با خارش، سوزش یا درد نیز همراه باشند.
زگیل تناسلی زنان
ابتلا به زگیل تناسلی در زنان نیز از طریق رابطه جنسی محافظت نشده و توسط ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) رخ میدهد. این زگیلها معمولاً در نواحی تناسلی، واژن، دهانه رحم، کشاله ران یا اطراف مقعد ظاهر میشوند و شکل زگیل تناسلی در زنان ممکن است به صورت برجستگیهای کوچک، نرم و بدون درد دیده شوند. در برخی موارد نیز ممکن است با خارش، سوزش یا خونریزی همراه باشند. از مهمترین ویژگیهای این بیماری مقاربتی افزایش احتمال ابتلا به سرطان دهانهی رحم در زنان است. به همین دلیل، غربالگری منظم (تست پاپ اسمیر) برای زنان بسیار پراهمیت و الزامی است.
راههای انتقال زگیل تناسلی
همانطور که از نام این بیماری پیداست، زگیل تناسلی عفونتی است که از راه تناسلی و جنسی منتقل میشود. این عفونت عمدتاً از طریق رابطه جنسی بدون کاندوم و تماس مستقیم با پوست یا نواحی آلوده فرد مبتلا به ویروس HPV منتقل میشود. فراموش نکنید که مقاربتهای واژینال، مقعدی و دهانی همگی میتوانند به انتقال این ویروس منجر شوند. زگیل تناسلی از طریق تماس مستقیم با پوست آلوده انتقال پیدا میکند؛ بنابراین در صورت تماس با ناحیه آلوده هنگام اپیلاسیون، احتمال انتقال HPV وجود دارد.
اگر اپیلاسیون در ناحیهای انجام شود که دچار زگیل یا زخم باشد، امکان انتقال ویروس بیشتر است، اما باید توجه داشت که از طریق استفاده از حولهها، وسایل شخصی مشترک، استخر، بوسیدن، دست دادن و سایر نزدیکی یا اقدامات مشابه، انتقال آن به فرد سالم امکانپذیر نیست.
انواع زگیل تناسلی چیست؟
ویروس پاپیلومای انسانی که با نام HPV شناخته میشود بیش از 100 نوع متفاوت دارد که همه آنها سبب ابتلا به زگیل تناسلی نمیشوند. ویروسهایی که منجر به ابتلا به زگیل تناسلی میشوند به دسته کمخطر تعلق دارند. اکثر این زگیلها معمولاً به سرطان منجر نمیشوند و بیشتر به شکل تودههای برجسته و گلکلمی ظاهر میشوند. سویههای ۶ و ۱۱ ویروس HPV مسئول حدود ۹۰٪ از موارد زگیلهای تناسلی هستند. در حالی که دسته پرخطر آنها از جمله سویههای ۱۶ و ۱۸، میتوانند احتمال سرطانهایی مانند سرطان دهانه رحم، واژن، آلت تناسلی، مقعد و گلو را افزایش دهند.
علائم زگیل تناسلی چیست؟
شکل زگیل تناسلی شبیه به برجستگیهای زبر، همرنگ پوست یا سفید مایل به خاکستری بر روی پوست است که میتواند شکلی شبیه به گلکلم داشته باشد. زگیلهای تناسلی میتوانند در نواحی اندام تناسلی زنانه، دیوارههای واژن، ناحیه بین قسمت خارجی اندام تناسلی و مقعد، مقعد، دهانه رحم، نوک یا ساقه آلت تناسلی و کیسه بیضه رشد کنند و منجر به علائم زیر شوند:
-
خونریزی حین رابطه جنسی
-
سوزش یا خارش در ناحیه تناسلی
-
احساس ناراحتی در ناحیه تناسلی
در نظر داشته باشید که زگیلهای تناسلی 6 هفته تا 6 ماه پس از تماس با فرد آلوده نمایان میشوند و حتی ممکن است تا سالها متوجه حضور آنها نشوید. به همین دلیل انجام تستهای تشخیصی مداوم و رعایت نکات پیشگیری از زگیل تناسلی بسیار مهم است.
اگر هر کدام از علائم بالا را تجربه کردید یا رابطه پرخطری داشتهاید کافیست با پزشکان متخصص ایمپو درباره شرایط و وضعیت خود و پارتنرتان مشورت کنید تا سوالات و نگرانیهای شما برطرف شوند.
تشخیص زگیل تناسلی
به طور کلی تشخیص زگیل تناسلی خارجی به وسیله پزشک متخصص و با مشاهده نوع زگیل صورت میگیرد که برای تائید تشخیص خود از بیوپسی یا نمونهبرداری هم ممکن است استفاده کند؛ اما تشخیص زگیلهای داخلی کمی دشوار است.
پزشکان برای تشخیص زگیل تناسلی از آزمایشهای زیر استفاده میکنند:
-
معاینه لگنی
در جریان معاینه لگنی ممکن است متخصص آزمایش پاپ اسمیر برای بررسی تغییرات دهانه رحم ناشی از زگیلهای تناسلی را نیز توصیه کند. پزشک شما همچنین امکان دارد کولپوسکوپی انجام دهد تا واژن و دهانه رحم شما را بررسی و بیوپسی کند تا تشخیص دقیقتری داشته باشد.
-
معاینه مقعدی
در معاینه مقعدی زگیل تناسلی پزشک متخصص از دستگاهی به نام آنوسکوپ رای بررسی داخل مقعد و یافتن زگیلها استفاده میکند.
-
تست HPV
تست HPV معمولاً برای تشخیص عفونتهای ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) انجام میشود، اما بهطور مستقیم برای شناسایی زگیل تناسلی کاربرد ندارد. این تست بهویژه برای شناسایی انواع پرخطر HPV که ممکن است منجر به سرطان شوند (مانند انواع 16 و 18) کاربرد دارد.
درمان زگیل تناسلی چیست؟
در برخی از افراد زگیلهای تناسلی به کمک سیستم ایمنی از بین میروند. با این حال این زگیلها ممکن است بزرگتر شوند، تکثیر یابند یا باعث ناراحتی بیشتری شوند. اگرچه درمان زگیل تناسلی به معنای درمان قطعی این بیماری نیست، اما برداشتن زگیلهای تناسلی باعث کاهش احتمال انتقال عفونت میشود. روشهای مختلفی برای برداشتن و درمان زگیل تناسلی وجود دارد و ممکن است نیاز به چندین جلسه درمان داشته باشید. فراموش نکنید که در طول درمان زگیل تناسلی، باید از برقراری هر گونه رابطه جنسی خودداری کنید. در ادامه با راههای درمان زگیل تناسلی آشنا خواهیم شد:
1. ليزر زگيل تناسلي
لیزر درمانی یک روش مؤثر برای درمان زگیلهای تناسلی است. در این روش، از نور لیزر برای سوزاندن و از بین بردن زگیلها استفاده میشود. لیزر میتواند رگهای خونی کوچک داخل زگیلها را تخریب کند و باعث از بین رفتن آنها شود. این روش معمولاً برای زگیلهایی که به درمانهای دیگر پاسخ نمیدهند یا در نواحی حساس مانند دهانه رحم وجود دارند، استفاده میشود.
2. محلولها و کرمهای موضعی
کرمهای موضعی یکی از روشهای معمول درمان زگیل تناسلی هستند که بهطور مستقیم روی زگیلها قرار میگیرند. برخی از داروهای موضعی درمان زگیل تناسلی عبارتند از:
-
ایمیکیمود (Aldara)
-
پودوفیلین و پودوفیلوکس (Condylox)
-
اسید تریکلرواتیک (TCA)
3. جراحی
جراحی از جمله راههای تهاجمی درمان زگیل تناسلی است که با وجود اینکه در خط مقدم درمان این بیماری قرار ندارد، اما در صورت شکست سایر روشها مورد استفاده قرار میگیرد. جراحیهای مرتبط با زگیل تناسلی شامل موارد زیر هستند:
-
انجماد با نیتروژن مایع
این روش که به آن کرایوتراپی نیز گفته میشود، با ایجاد تاولی دور زگیل عمل میکند. هنگامی که پوست بهبود مییابد، زگیلها کنده میشوند و پوست جدید ظاهر میشود. این درمان ممکن است به تکرار نیاز داشته باشد و عوارضی مانند درد و ورم را به همراه داشته باشد.
-
الکتروکوتری
این روش از جریان الکتریکی برای سوزاندن زگیلها استفاده میکند که ممکن است بعد از درمان سبب کمی درد و ورم شود.
-
جراحی برداشتن زگیل تناسلی
زگیلها میتوانند به کمک جراحی بریده شوده و خارج شوند. برای انجام این عمل جراحی به بیحسی نیاز دارید که از احساس درد در طول درمان جلوگیری میکند. با این حال ممکن است بعد از جراحی درد داشته باشید.
به یاد داشته باشید که در طول دوره درمان و نقاهت از صابونها و شویندههای عطری و موادی که باعث تحریک آن نواحی میشوند، استفاده نکنید. همچنین برای درمان این بیماری باید کمی صبوری کنید؛ چراکه زمان بهبودی زگیل تناسلی میتواند بسته به سیستم ایمنی فرد و روش درمان مورد استفاده متفاوت باشد. برخی از زگیلها ممکن است بهطور طبیعی و بدون درمان در عرض چند ماه تا دو سال بهبود یابند؛ اما اگر زگیلها با روشهایی مانند درمانهای موضعی، لیزر یا جراحی درمان شوند ممکن است در عرض چند هفته تا چند ماه بهبود یابند. البته بهبود ضایعات زگیل به معنی پاک شدن بدن از ویروس hpv نیست و احتمال عود مجدد وجود دارد.
درمانهای خانگی زگیل تناسلی چیست؟
علاوه بر درمانهای فوق، برخی افراد از درمانهای سنتی و خانگی متفاوتی را جهت بهبود این زگیلها امتحان میکنند و ادعا میکنند که درمانهای سنتی نیز تاثیرگذار هستند. در نظر داشته باشید که درمانهای سنتی از نظر علمی ثابت نشدهاند و ذکر این درمانها به معنی تایید و توصیه آنها توسط ایمپو نیست و صرفاً جهت اطلاع شما ذکر میشوند. همواره پیشنهاد ما این است که پیش از اقدام به هر درمانی با پزشک متخصص مشورت کنید. برخی از درمانهای خانگی زگیل تناسلی عبارتند از:
-
سرکه سیب بهعنوان یک ماده اسیدی شناخته میشود که ممکن است کمک کند تا زگیلها خشک شده و از بین بروند. با این حال، این روش بهطور علمی تایید نشده و ممکن است برای برخی افراد باعث تحریک یا حساسیت پوستی شود.
-
استفاده از عسل برای درمان زگیل تناسلی نیز یکی از روشهای خانگی است که برخی افراد به آن روی میآورند. عسل بهویژه عسل طبیعی و خام، خواص ضدباکتریایی و ضدویروسی دارد و میتواند به تسکین التهاب و کمک به بهبود پوست کمک کند. با این حال، باید توجه داشت که این روش بهطور علمی تایید نشده و ممکن است اثرات محدودی در درمان زگیلهای تناسلی داشته باشد. اگر میخواهید از عسل برای درمان زگیل تناسلی استفاده کنید، میتوانید آن را روی یک گاز تمیز بریزید و روی زگیلها قرار دهید.
پیشگیری از زگیل تناسلی
با توجه به نحوه انتقال ویروس اچ پی وی و ابتلا به زگیلهای تناسلی، اگر از نظر جنسی فعال هستید برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری نکات زیر را رعایت کنید:
-
از کاندوم استفاده کنید.
-
برای تزریق واکسن HPV یا همان واکسن گارداسیل هر چه سریعتر اقدام کنید.
-
آزمایشهای روتین بیماریهای مقاربتی را فراموش نکنید.
-
در صورت ابتلا به زگیلهای تناسلی حتماً شرایط خود را با شریک جنسی خود در میان بگذارید تا آنها هم آزمایش دهند و درمان شوند.
-
به یک شریک جنسی وفادار باشید.
آیا زگیل تناسلی باعث ایدز میشود؟
ابتلا به ویروس HPV و زگیل تناسلی باعث ایدز نمیشود؛ اما افرادی که به HIV مبتلا هستند و سیستم ایمنی ضعیفی دارند، ممکن است بیشتر در معرض عفونتهای HPV، مشکلات مربوط به آن و بیماریهای مقاربتی دیگر باشند. داشتن HIV میتواند خطر ابتلا به سرطانهای مرتبط با HPV را افزایش دهد. بنابراین، پیشگیری و درمان مناسب برای افرادی که با HIV زندگی میکنند بسیار مهم است.
کلام آخر
زگیل تناسلی، اگرچه در ابتدا ممکن است بدون علائم قابل توجه باشد، میتواند به مرور زمان مشکلاتی از جمله ناراحتیهای جسمی و افزایش خطر ابتلا به سرطانهای مرتبط با ویروس HPV ایجاد کند. با وجود اینکه درمان قطعی برای ویروس HPV وجود ندارد، روشهای مختلف درمانی مانند داروهای موضعی، لیزر و جراحی میتوانند به کاهش علائم و از بین بردن زگیلها کمک کنند. پیشگیری از ابتلا به این بیماری از طریق استفاده از کاندوم، دریافت واکسن HPV و انجام آزمایشهای دورهای از اهمیت بالایی برخوردار است. در نهایت، مشورت با پزشک متخصص ایمپو برای انتخاب بهترین روشهای درمانی و پیشگیری، به شما کمک میکند تا با اطمینان روند درمان را طی کرده و از سلامت خود مراقبت کند.
منابع

۲. علت بوجود آمدن زگیل تناسلی چیست؟
زگیل تناسلی به دلیل عفونت با انواع خاصی از ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)، بهویژه انواع 6 و 11، به وجود میآید.
۳. آیا انتقال زگیل تناسلی از طریق اپیلاسیون ممکن است؟
زگیل تناسلی معمولاً از طریق تماس مستقیم با پوست یا مخاط آلوده منتقل میشود، بنابراین در صورت تماس با ناحیه آلوده هنگام اپیلاسیون یا استفاده از وسایل و مواد آلوده، احتمال انتقال HPV وجود دارد. اگر اپیلاسیون در ناحیهای انجام شود که دچار زگیل یا زخم باشد، امکان انتقال ویروس بیشتر است. برای کاهش خطر انتقال، بهتر است از وسایل شخصی و بهداشتی استفاده شود و در صورت داشتن زگیل تناسلی، از انجام اپیلاسیون در نواحی آلوده خودداری شود.
۴. زگیل تناسلی چه شکلی است؟
این زگیلها بهصورت برجستگیهای کوچک، گوشتی یا زائدههای همرنگ پوست در نواحی تناسلی و مقعدی ظاهر میشوند. در برخی موارد، ممکن است به شکل خوشهای یا شبیه گلکلم باشند.
۵. زگیل تناسلی کم خطر یعنی چی؟
زگیل تناسلی کمخطر به زگیلهایی اطلاق میشود که توسط انواع خاصی از ویروس پاپیلومای انسانی ایجاد میشوند و معمولاً به سرطان منجر نمیشوند؛ از جمله انواع 6 و 11 HPV که عامل اکثر زگیلهای تناسلی هستند.
۶. آیا زگیل تناسلی خارش دارد؟
بله، زگیل تناسلی ممکن است باعث خارش، سوزش یا ناراحتی در ناحیه تناسلی شود.
۷. زگیل تناسلی بعد از چند وقت نمایان میشود؟
زگیل تناسلی معمولاً بین 6 هفته تا ۶ ماه پس از آلوده شدن به ویروس HPV نمایان میشود، اما در برخی افراد ممکن است حتی تا چند سال طول بکشد تا زگیلها ظاهر شوند.
۸. زگیل تناسلی بعد از چند وقت خوب میشود؟
درمان زگیل تناسلی بسته به شدت آن و شرایط سیستم ایمنی فرد متفاوت است. با این حال برخی از زگیلها ممکن است بهطور طبیعی و بدون درمان در عرض چند ماه تا دو سال بهبود یابند. اگر زگیلها درمان شوند، بهویژه با روشهایی مانند درمانهای موضعی، لیزر یا جراحی، ممکن است در عرض چند هفته تا چند ماه بهبود پیدا کنند.
۹. از کجا بفهمیم زگیل تناسلی داریم؟
برای تشخیص زگیل تناسلی در قدم اول باید به پزشک متخصص مراجعه کنید. برجستگیهای کوچک و گوشتی در نواحی تناسلی، مقعدی یا دیگر نواحی حساس بدن نشانههای اصلی این بیماری هستند؛ اما در صورت مشاهده علائمی مانند خارش، سوزش، یا خونریزی هنگام رابطه جنسی و عدم مشاهده این برجستگیها نیز بهتر است فوراً به پزشک مراجعه کنید.