درمان خانگی سوزش معده در بارداری و راهکارهای درمان سریع  

لذت یک وعده غذایی ساده و سبک یا استراحت شبانه در دوران حاملگی ممکن است با یک ریفلاکس ساده یا سوزش معده در بارداری به کابوسی دردناک تبدیل شود! حس ترشی در گلو، سوزش شدید پشت جناغ سینه، ریفلاکس یا تهوع ناگهانی علائمی آشنا برای اغلب خانم‌های باردار است که در طول روز یا حتی هنگام خواب تجربه می‌کنند. دلیل این علائم در اغلب افراد تغییرات هورمونی، شل شدن عضلات بین معده و مری و فشار ناشی از رشد جنین است.

البته خوشبختانه با اصلاح سبک زندگی، مصرف داروهای گیاهی، تغییر رژیم غذایی و در صورت نیاز داروهای تجویزی پزشک این مشکلات گوارشی قابل کنترل هستند. مطالعه این مقاله از مجله ایمپو به شما کمک می‌کند تا با دلایل سوزش معده در دوران بارداری و راهکارهای درمانی آن بیشتر آشنا شوید و بدون نگرانی اوضاع را کنترل کنید.

سوزش معده در بارداری چگونه است؟

حالت تهوع، نفخ، سوزش گلو، آروغ زدن، سرفه‌های مکرر و سوزش معده در بارداری علائمی هستند که به‌طور متوسط ۵۵ درصد مادران در ماه‌های مختلف حاملگی تجربه می‌کنند. به‌صورت کلی دلیل سوزش سر دل و معده در خانم‌های باردار، تغییرات هورمونی و فشاری است که رحم با رشد جنین به معده وارد می‌کند که سبب بازگشت اسید معده به مری شده و با علائمی مانند سوزش گلو یا سوزش معده ظاهر می‌شود. در دوران بارداری هم نفخ با احساس سنگینی، فشار و پری در شکم همراه است و معمولا بعد از غذا یا شب‌ها بیشتر خودش را نشان می‌دهد. با وجود آزاردهنده بودن، این حالت در بیشتر موارد طبیعی و بی‌خطر است.

سوزش سر دل در بارداری خطرناک است؟

خیر در بیشتر موارد سوزش معده، گلو یا سوزش سر دل در بارداری خطری ندارد و یکی از علائم بارداری است که به‌دلیل تغییرات هورمونی و فشار رحم روی معده ایجاد می‌شود و معمولا پس از زایمان از بین می‌رود! این حالت اگرچه برای مادران باردار خوشایند نیست، اما برای سلامت جنین و مادر به خودی خود خطر جدی ندارد و با روش‌های درمان خانگی سوزش معده در بارداری قابل کنترل است.

البته اگر سوزش سر دل در بارداری بسیار شدید، مکرر یا با علائمی مانند مشکل در بلع، استفراغ مکرر، خون در استفراغ یا مدفوع، یا کاهش وزن غیرعادی همراه باشد، باید با یک پزشک متخصص مشورت کنید. می‌توانید برای صرفه‌جویی در زمان و جلوگیری از مشکلات شدیدتر از طریق اپلیکیشن ایمپو نشانه‌ها و علائم بارداری خود را در بخش مربوطه وارد کنید تا راهکار مناسب به شما پیشنهاد شود.

سوزش سر دل در بارداری از کی شروع میشود و تا کی ادامه دارد؟

اواخر ماه اول بارداری تا اوایل سه ماهه دوم یعنی زمانی بین هفته‌های ۴ تا ۱۳ علائم سوزش سر معده در بارداری در بسیاری از افراد ظاهر می‌شود. این علائم در ابتدای بارداری اغلب به‌دلیل تغییرات هورمونی و گوارشی است. اما رایج‌ترین و شدیدترین حالت سوزش معده در بارداری در سه‌ماهه دوم (۱۳–۲۶ هفته) و به‌ویژه در سه‌ماهه سوم بارداری (۲۷ هفته به بالا) است که رحم به‌دلیل بزرگ‌شدن جنین به معده فشار وارد می‌کند. در بسیاری از زنان سوزش سر دل و درد ناف در بارداری تا آخرین هفته‌های بارداری ادامه دارد.

درمان خانگی سوزش معده در بارداری (برای سوزش معده در بارداری چی بخوریم؟)

سوزش شدید معده در بارداری واقعا آزار دهنده‌ است ولی تغییرات کوچک در سبک تغذیه، نحوه خوردن غذاهای مختلف و پرهیز از برخی مواد غذایی می‌تواند به کنترل علائم کمک زیادی کند. البته درمان‌های خانگی سوزش معده در بارداری تاثیر نسبی بر تسکین درد معده دارد و اثربخشی درمان‌های خانگی در همه افراد یکسان نیست.

درمان خانگی سوزش معده در بارداری باید با احتیاط و مشورت با یک پزشک متخصص انتخاب شود تا برای سلامت مادر و جنین خطری نداشته باشد. در پاسخ به این سوال که برای درمان سوزش معده در بارداری چه بخوریم هم می‌توانیم به‌موارد زیر اشاره کنیم:

جوش شیرین برای سوزش معده در بارداری

جوش ‌شیرین اسید معده را در کوتاه‌مدت خنثی می‌کند، اما یک راهکار بی‌خطر خانگی برای درمان سوزش معده در بارداری نیست. براساس نظر پزشکان متخصص و سازمان "FDA"، مصرف جوش شیرین (بی‌کربنات سدیم) در دوران بارداری در اغلب موارد خطرناک است. این ماده می‌تواند باعث احتباس آب، اختلال در تعادل pH، تجمع گاز در معده، افزایش سدیم، کم‌آبی و حتی نارسایی کلیه شود.

نابراین جوش شیرین تنها زمانی مجاز است که مزایای آن برای مادر بیشتر از خطرات احتمالی برای جنین باشد و مصرف آن باید حتما تحت نظر پزشک انجام شود.

خیار برای سوزش معده در بارداری

خیار یک ماده غذای سبک و پرآب است که به‌دلیل نداشتن اسید در ترکیبات خود می‌تواند به‌صورت میان‌وعده مصرف و باعث تسکین معده و کاهش سوزش آن شود. البته شواهد علمی مشخصی مبنی بر تاثیر مستقیم آن در کاهش سوزش سر معده در بارداری وجود ندارد اما در بسیاری از افراد مصرف خیار به‌دلیل این‌که میوه پر آبی است باعث خنک شدن محیط معده و تسکین علائم اسیدی شدن می‌شود. خیار همچنین به درمان سریع یبوست در بارداری نیز کمک می‌کند و باعث گوارش بهتر می‌شود.

زنجبیل برای سوزش معده در بارداری

مصرف زنجبیل خام به‌عنوان یک گیاه ضدالتهاب طبیعی جزو راهکارهای خانگی برای درمان سوزش سر دل در بارداری است و به رفع مشکلاتی مانند سوزش معده و تهوع کمک می‌کند. توجه داشته باشید که زنجیبل باید در مقادیر کم و با نظر پزشک مصرف شود چون در مقادیر زیاد می‌تواند تداخلات داشته باشد و باعث افزایش فشار خون یا مشکلات مشابه شود

گلاب برای سوزش معده در بارداری

یکی از بهترین تسکین‌دهنده‌های خانگی برای سوزش معده، گلاب است که به‌عنوان یک نوشیدنی آرام‌بخش و ملایم جهت درمان درد معده پیشنهاد می‌شود. خانم‌های باردار می‌توانند برای تسکین فوری معده خود گلاب را با مقداری آب مخلوط کرده و روزانه میل کنند.

بادام برای سوزش معده در بارداری

خوردن بادام بعد از غذا می‌تواند به خنثی کردن اسید معده کمک کند، نوشیدن مقدار کافی آب و خوردن غذاهای سبک و کم‌چرب نیز معمولا علائم را کاهش می‌دهند. با این حال باید با پزشک خود در مورد مواد غذایی که برای تسکین سوزش معده مصرف می‌کنید از قبل هماهنگ کرده و سپس در برنامه‌ غذایی خودمغزهایی مانند بادام را اضافه کنید.

عسل برای سوزش معده در بارداری

عسل نیز همچون زنجبیل برای تسکین معده دارویی طبیعی است و می‌تواند به کنترل ترشح اسید معده کمک کند. عسل با ایجاد لایه‌ای محافظ روی مری و کاهش التهاب، به کاهش سوزش سر معده در بارداری کمک می‌کند و می‌توان آن را به‌تنهایی یا با آب ولرم مصرف کرد. همچنین برخی افراد مصرف عسل و دارچین را نیز به‌عنوان درمان خانگی سوزش معده در بارداری مفید می‌دانند.

میوه و سبزی برای سوزش معده در بارداری

میوه‌هایی مانند موز، سیب و خیار باید حتما در لیست غذا برای زن باردار باشد، زیرا علاوه‌بر ویتامین و مواد مغذی که به بدن می‌رسانند برای تسکین معده نیز مفید هستند. حتی در برخی منابع مصرف سبزیجاتی مانند جعفری و اسفناج نیز برای درمان سریع سوزش معده در بارداری مفید گزارش شده است.

درمان سریع سوزش معده در بارداری

همان‌طور که در بخش قبل نیز اشاره کردیم راهکارهای درمان خانگی سوزش معده در حاملگی روی همه افراد تاثیر ندارد و در برخی موارد سوز شدید معده باعث ایجاد مشکلاتی در غذا خوردن می‌شود که برای درمان سریع آن باید به پزشک مراجعه و از درمان‌های دارویی تخصص استفاده شود. معمولا برای درمان فوری سوزش معده در بارداری در صورتی‌که اصلاح سبک زندگی کافی نباشد، آنتی‌اسیدهای خوراکی (Antacids) مثل قرص‌های حاوی کلسیم کربنات یا شربت‌های آنتی‌اسید تجویز می‌شود که سریع اسید معده را خنثی می‌کنند.

قرص برای سوزش معده در بارداری

برای کنترل و رفع سوزش معده در بارداری اغلب پزشکان متخصص «قرص فاموتیدین» یا در موارد خاص «قرص پنتوپرازول» را تجویز می‌کنند. فاموتیدین قرص کم‌خطری در مقایسه با داروهای دیگر است و با کاهش ترشح اسید معده به تسکین سوزش سر دل کمک می‌کند. در موارد شدیدتر که ریفلاکس مکرر یا علائم پایدار وجود دارد نیز باید مصرف مهارکننده‌های پمپ پروتون (PPIs) مانند امپرازول (Prilosec) را تحت نظر پزشک شروع کنند تا مشکل برطرف شود.

به‌صورت کلی مصرف هر نوع قرص باید فقط با نظر پزشک و در دوز مشخص انجام شود تا برای جنین و مادر مشکلی ایجاد نکند. سوزش معده و سردرد جزو علائم رایج در بارداری هستند که با مطالعه مقاله برای سردرد در بارداری چی بخوریم و توجه به نکات ذکر شده در این محتوا می‌توانید نسبت به راهکارهای درمانی این مشکلات اطلاعات کافی به‌دست آورید.

مطالعه نظرات و مشورت با  سایر خانم‌های باردار در تالار تجربه اپلیکیشن ایمپو نیز به شما کمک می‌کند تا بهترین درمان خانگی را انتخاب کنید.

شربت برای سوزش معده در بارداری

شربت‌های آنتی‌اسید مانند «لاکسی ژل» نیز جزو راهکارهای درمان سریع سوزش معده در بارداری هستند. این شربت با خنثی کردن اسید معده باعث کاهش فوری سوزش و ریفلاکس می‌شود و جزو داروهای با عارضه کم در بارداری است. معمولا بعد از غذا یا هنگام بروز علائم می‌توان آن را مصرف کرد، اما برای تعیین دوز ایمن و جلوگیری از خطر برای مادر و جنین، حتما باید تحت نظر پزشک این دارو را مصرف کنید.

علت سوزش معده در ماه‌های مختلف بارداری چیست؟

بارداری یک دوره ۹ ماهه هست که در هر هفته آن مادر شرایط و علائم متفاوتی را تجربه می‌کند که باید برای آن‌ها آمادگی داشته باشد. سوزش سر دل یا سوزش سر معده در بارداری یکی از شایع‌ترین مشکلات گوارشی است که تقریبا ۳۰ تا ۸۰ درصد خانم‌ها آن را تجربه می‌کنند. اما دلیل این سوزش در هر ماه از بارداری یکسان نیست و شرایط جسمانی در ماه‌های مختلف حاملگی روی شدت این سوزش و مشکلات گوارشی تاثیر مستقیم دارد.

به‌صورت کلی علت سوزش معده در هر ماه از بارداری به شرح زیر است:

سوزش سر دل در ماه اول بارداری

در ماه اول بارداری افزایش هورمون پروژسترون باعث شل شدن عضلات بین معده و مری می‌شود و حتی مقدار کمی از اسید معده می‌تواند به مری بازگردد و باعث سوزش سر دل شود. این حالت اغلب با حالت تهوع و احساس پری معده همراه است. همچنین برخی باورهای قدیمی سوزش سر دل در ماه‌های ابتدایی بارداری را به جنسیت جنین مرتبط می‌دانند. این افراد معتقدند که شدت مشکلات گوارشی مادر می‌تواند نشان‌دهنده علائم صد در صد جنین دختر یا پسر باشد، البته منبع علمی برای این موضوع وجود ندارد و صرفا یک باور قدیمی است.

علت سوزش معده در ماه دوم و سوم بارداری

علاوه‌بر تغییرات هورمونی، کند شدن حرکت غذا در روده و حساسیت بیشتر معده به برخی غذاها نیز می‌تواند علت سوزش معده در اوایل بارداری باشد. این مشکل معمولاً خفیف است اما می‌تواند با وعده‌های غذایی سنگین یا خوردن قهوه در بارداری تشدید شود.

سوزش معده در ماه سه ماهه دوم بارداری

در سه‌ماهه دوم بارداری یعنی از ماه چهارم تا ماه ششم بارداری، رشد رحم برای محافظت از جنین با سرعت بیشتری همراه است و این تغییر باعث فشار بیشتر روی معده و مری می‌شود. در واقع فشار رحم به معده دلیل اصلی بازگشت اسید معده به مری و احساس سوزش معده در ماه‌های پنجم و ششم بارداری است.

سوزش معده در سه ماهه سوم بارداری

در ماه هفتم رشد سریع جنین و افزایش اندازه رحم، فشار به معده را بیشتر می‌کند و احتمال ریفلاکس اسید بالا می‌رود. در این ماه‌ها مادران اغلب بعد از غذا یا در حالت درازکش، سوزش معده شدیدتری تجربه می‌کنند. در ماه هشتم و نهم نیز علاوه بر فشار فیزیکی، تجمع مایع و افزایش وزن مادر نیز باعث می‌شود مری بیشتر تحت فشار قرار گیرد و سوزش سر دل در ماه هشتم بارداری تشدید شود.

علت سوزش معده در اواخر بارداری

در اواخر بارداری فشار روی معده به حداکثر می‌رسد و علاوه‌بر هورمون‌ها، کندی هضم غذا و کاهش فضای معده نیز باعث ادامه یا شدت گرفتن سوزش معده و درد شکم می‌شود. این حالت معمولا تا روزهای نزدیک زایمان ادامه دارد و پس از تولد کاهش می‌یابد. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد علائم ماه‌های پایانی می‌توانید مقاله درد زیر شکم در بارداری از کی شروع می‌شود را مطالعه کنید.

ارتباط سوزش معده در بارداری و جنسیت جنین

برخی مطالعات در طب سنتی و شواهد غیررسمی نشان می‌دهد که شدت سوزش معده در بارداری ممکن است با جنسیت جنین مرتبط باشد. به‌طور مثال برخی مادران تجربه کرده‌اند که نداشتن مشکلاتی مانند سوزش سر معده در بارداری یا تهوع می‌تواند علائم صد در صد جنین پسر باشد. البته تصور علمی این است که دلیل این موضوع تفاوت در هورمون‌ها و سرعت رشد رحم و جنین است که می‌تواند فشار بیشتری روی معده و مری وارد کند. با این حال این یافته‌ها قطعی نیستند و سوزش معده نمی‌تواند به‌طور دقیق جنسیت جنین را پیش‌بینی کند!

جلوگیری از سوزش سر دل در بارداری

برای جلوگیری از سوزش سر دل در بارداری رعایت برخی نکات ساده می‌تواند کیفیت زندگی شما را در این دوران متحول کرده و به کاهش مشکلات گوارشی، درد، تهوع و سوزش سر دل یا معده کمک کند:

• وعده‌های غذایی را به دفعات بیشتری ولی در حجم کم بخورید تا معده سنگین نشود.

• بعد از غذا بلافاصله دراز نکشید و حداقل ۳۰ تا۶۰ دقیقه صبر کنید.

• بالا بردن سر هنگام خواب با بالش اضافه یا شیب تخت می‌تواند ریفلاکس را کاهش دهد.

• غذاهای محرک اسید و چرب را محدود کنید، مثل غذاهای سرخ‌شده، شکلات و نوشابه‌های گازدار.

• لباس تنگ نپوشید تا فشار روی شکم و معده کاهش یابد.

• میوه‌ها و سبزیجات تازه، غلات کامل و مایعات کافی مصرف کنید تا هضم راحت‌تر شود.

• آدامس بدون قند بجوید یا کمی آب بنوشید تا ترشح بزاق افزایش یابد و اسید معده خنثی شود.

برای سوزش شدید معده در بارداری چه باید کرد؟

زنان باردار باید به‌طور مرتب با پزشک یا ماما در تماس باشند و هرگونه علائم، حتی خفیف، را گزارش کنند، زیرا سوزش معده شدید می‌تواند نشانه بیماری‌های جدی باشد و نیاز به مراقبت فوری داشته باشد. در صورتی‌که روش‌های خانگی سوزش معده در بارداری موثر نبوده و سوزش معده خواب را مختل کرده یا داروها باعث بروز عوارض جانبی مانند فشار خون بالا، درد غیرقابل توضیح، تغییر حرکات جنین، استفراغ مکرر، کاهش وزن یا خون در استفراغ و مدفوع شده باشد باید فورا به پزشک مراجعه کنید.

پزشک ممکن است داروهای جدید تجویز کند یا در صورت وجود علائم شدید آزمایش‌های تخصصی برای شناسایی علت انجام دهد تا دلیل مشکل شناسایی و درمان براساس آن صورت گیرد تا مشکلی برای سلامت مادر و جنین ایجاد نشود! می‌توانید برای صرفه‌جویی در زمان و جلوگیری از مشکلات شدیدتر از طریق ایمپو از پزشک متخصص زنان در این زمینه مشاوره بگیرید. زیرا علائم شدید ممکن است نشانه‌ مشکلات جدی‌تر باشد که نیاز به درمان تخصصی دارد!

سخن پایانی

سوزش معده در بارداری یکی از شایع‌ترین مشکلات گوارشی است که به‌دلیل تغییرات هورمونی، شل شدن عضلات بین معده و مری و فشار ناشی از رشد جنین ایجاد می‌شود و با علائمی مانند سوزش گلو، ریفلاکس، تهوع و نفخ همراه است.

برای کنترل این مشکل اصلاح سبک زندگی، تغییر رژیم غذایی و استفاده از درمان‌های خانگی یا در موارد شدیدتر داروهای کم‌خطر مانند فاموتیدین و شربت‌های آنتی‌اسید با تجویز پزشک مفید است. اگر از علائم شایع بارداری نگران می‌شوید و به یک راهنمای کامل و مطمئن در دوران حاملگی نیاز دارید، همین حالا اپلیکیشن ایمپو را نصب کنید. با ایمپو می‌توانید علائمی که در طول بارداری تجربه می‌کنید را در میان بگذارید و از راهکارهای کاربردی تیم متخصص ما برای کاهش علائم کمک بگیرید.

منابع

webmd

health

drugs

thocc