تشکیل نشدن قلب جنین چه علائمی دارد؟علت‌ها و راه‌های پیشگیری

شکل نگرفتن قلب جنین یک اتفاق ناگوار بسیار نادر است که معمولاً علائم واضحی برای مادر ایجاد نمی‌کند؛ بااین‌حال، برخی علائم از جمله عدم مشاهده ضربان قلب در سونوگرافی، رشد ناکافی جنین نسبت به سن بارداری، خونریزی واژینال یا کاهش علائم معمول بارداری مانند تهوع می‌توانند هشداری برای این اختلال باشند.

آگاهی از اینکه تشکیل نشدن قلب جنین چه علائمی دارد و تشکیل آن چه مراحلی دارد، به والدین کمک می‌کند تا نگرانی‌های خود را بهتر مدیریت کنند. در این مقاله به علائم، دلایل و روش‌های پیشگیری از تشکیل نشدن قلب جنین می‌پردازیم و به سوالات شما در این باره پاسخ کامل می‌دهیم.

تشکیل‌ نشدن قلب جنین چه علائمی دارد؟

تشکیل‌ نشدن قلب جنین معمولاً علائم واضح و قابل تشخیصی برای مادر ندارد. به‌ طوری‌که، ممکن است مادر هیچ درد یا علائم هشداردهنده مشخصی احساس نکند و حتی ممکن است علائم بارداری مانند تهوع، خواب‌آلودگی یا حساسیت سینه‌ها همچنان ادامه داشته باشد. به همین سبب، تشکیل‌نشدن قلب جنین معمولاً توسط معاینات پزشکی و تصویربرداری مشخص می‌شود.

اگر نگران رشد جنین کوچک داخل رحمتان هستید و می‌خواهید بدانید که تشکیل‌ نشدن قلب جنین چه علائمی دارد، در ادامه با علائم تشکیل نشدن قلب جنین در هفته‌های مختلف بارداری آشنا می‌شویم.

علائم تشکیل‌ نشدن قلب جنین در هفته پنجم و ششم بارداری

مهم‌ترین علائم تشکیل ‌نشدن قلب جنین در هفته پنجم بارداری و هفته ششم بارداری عبارتند از:

• ● ضربان قلب جنین در سونوگرافی واژینال مشاهده نمی‌شود.
• ● اندازه جنین با سن بارداری هم‌خوانی ندارد.
• ● اندازه ساک حاملگی یا کیسه زرده کوچک‌تر از حالت طبیعی است یا جنین داخل ساک حاملگی مشاهده نمی‌شود.
• ● لکه‌بینی یا خون‌ریزی واژینال

همانطور که در تصویر مراحل رشد قلب جنین مشاهده می‌کنید، در هفته پنجم بارداری قلب جنین آرام‌آرام شروع به تغییر شکل می‌کند تا از ساختار ساده لوله‌‌ای خارج شود و به قلبی تپنده با چهار حفره تبدیل شود. در این هفته، شما باید صدای ضربان جنین را با ریتم ۱۲۰ الی ۱۵۰ ضربه در دقیقه، به کمک سونوگرافی بشنوید. در هفته ششم نیز روند تکامل قلب پیشرفت می‌کند و حفره‌های دهلیز و بطن شروع به تشکیل می‌کنند. ضربان قلب نیز به حدود ۱۶۰ تا ۱۷۰ ضربه در دقیقه افزایش می‌یابد.

در نظر داشته باشید که ندیدن ضربان قلب در هفته پنجم و اوایل هفته ششم بارداری همیشه به علت تشکیل‌ نشدن قلب جنین نیست و ممکن است در اثر تشخیص نادرست زمان لانه‌گزینی هم رخ دهد. در این شرایط معمولاً از شما خواسته می‌شود که سونوگرافی را ۷ تا ۱۰ روز بعد مجدداً تکرار کنید.

علائم تشکیل‌ نشدن قلب جنین در هفته هفتم، هشتم و نهم بارداری

در هفته‌ هفتم بارداری تا هفته نهم بارداری، قلب جنین معمولاً به طور کامل شکل می‌گیرد و ضربان آن باید نسبتاً منظم و حدود ۱۱۰ تا ۱۷۰ ضربه در دقیقه باشد.

مهم‌ترین علائم تشکیل ‌نشدن قلب جنین در هفته هفتم، هشتم و نهم بارداری عبارتند از:

• ● عدم مشاهده ضربان قلب در سونوگرافی
• ● رشد ناکافی جنین نسبت به سن بارداری
• ● خونریزی واژینال
• ● ازبین‌رفتن علائم بارداری

اگر می‌خواهید بدانید چه مقدار خونریزی در بارداری طبیعی است، بر روی لینک درج شده کلیک کنید.

در نظر داشته باشید که حتی در هفته‌های هفتم تا نهم بارداری، تشخیص قطعی تشکیل ‌نشدن قلب جنین تنها به‌وسیله سونوگرافی و بررسی دقیق پزشکی انجام می‌شود و نداشتن علائم معمول بارداری همچنان معیار خوبی برای تشخیص تشکیل ‌نشدن قلب جنین نیست. با‌این‌حال، چنانچه با ازبین‌رفتن علائم بارداری روبه‌رو شده‌اید، نگرانی بابت سلامت جنین کاملاً طبیعی است. به همین سبب برای اطمینان از سلامتی بارداری، حتماً با پزشک معالج خود مشورت کنید.

علائم تشکیل‌ نشدن قلب جنین در هفته دهم و یازدهم و دوازدهم بارداری

در هفته دهم بارداری و یازدهم و هفته دوازدهم بارداری قلب به‌عنوان یک اندام حیاتی در حال کار است؛ بنابراین تشکیل نشدن قلب یا نبود ضربان در این هفته‌ها معمولاً به معنی از‌دست‌دادن جنین است.

در هفته دهم، یازدهم و دوازدهم نیز اصلی‌ترین علامت تشکیل‌‌نشدن قلب جنین نبود ضربان قلب در سونوگرافی است. همچنین، درصورتی‌که اندازه جنین نسبت به هفته‌های قبل تغییری نکرده باشد، ممکن است خبر از تشکیل ‌نشدن قلب جنین بدهد. علاوه‌بر‌آن، عدم تطابق نتایج آزمایش‌ها و علائم بالینی با سن بارداری می‌توانند به‌ طور غیرمستقیم نشان‌دهنده توقف عملکرد قلب و رشد جنین باشند.

نکته قابل‌توجه آن است که چنانچه در این هفته‌ها هم قلب جنین تشکیل نشود، ممکن است مادر هیچ علائم واضحی نداشته باشد. بااین‌حال، در برخی از زنان باردار علائمی مانند خونریزی واژینال، درد زیر شکم یا از بین رفتن علائم بارداری می‌تواند مشاهده شود.

آخرین مهلت برای تشکیل قلب جنین چه زمانی است؟

قلب جنین از حدود هفته پنجم بارداری و به شکل یک لوله شروع به تشکیل می‌کند. هرچند این ساختار اولیه شباهت بسیاری به قلبی که در انسان‌های بالغ مشاهده می‌کنیم، ندارد اما به‌سرعت تغییر کرده و بین هفته‌های هشتم تا دهم بارداری چهارچوب اصلی آن شکل می‌گیرد. در واقع، در هفته دهم بارداری قلب جنین در سونوگرافی مشاهده می‌شود و با ریتمی مشخص درحال فعالیت است.

در نهایت، درصورتی‌که قلب جنین تشکیل نشود یا ضربان آن را مشاهده نکنیم، سقط جنین معمولاً بین هفته‌های هفتم تا دهم بارداری اتفاق می‌افتد. در برخی موارد نادر، بسته به شرایط جنین و مادر، این زمان ممکن است کمی کوتاه‌تر یا طولانی‌تر باشد.

در بارداری‌های دوقلو نیز روند رشد و تشکیل قلب مشابه بارداری با یک جنین است. در دوقلوها نیز قلب هر یک از جنین‌ها از اواخر هفته پنجم تا اوایل هفته ششم بارداری شروع به فعالیت می‌کند و در سونوگرافی واژینال قابل مشاهده است. بااین‌حال، در برخی از بارداری‌های دوقلو، به دلیل موقعیت جنین‌ها، ممکن است ضربان قلب کمی تاخیر داشته باشد اما آخرین مهلت تشکیل‌ و شنیده‌شدن ضربان قلب آن‌ها تا هفته‌های دهم الی دوازدهم بارداری در نظر گرفته‌ می‌شود.

چند درصد احتمال تشکیل نشدن قلب جنین وجود دارد؟

تشکیل نشدن قلب جنین اتفاقی بسیار نادر است اما همواره منجر به سقط جنین می‌شود. در مقابل، سایر مشکلات قلبی مادرزادی شدید ممکن است با مداخلات پزشکی زودهنگام درمان شوند و حتی امکان زندگی سالم به نوزاد برگردد.

علائم تشکیل قلب جنین در مادر چیست؟

در اوایل دوران بارداری که قلب شروع به تشکیل می‌کندهیچ علامت محسوسی در بدن مادر احساس نمی‌شودد. علائمی که برخی از مادران به‌عنوان نشانه‌ای از تشکیل‌شدن قلب جنین درنظر می‌گیرند در واقع علائمی هستند که مستقیماً از تشکیل قلب نشات نمی‌گیرند و ناشی از تغییرات هورمونی هستند. برخی از این علائم عبارتند از: احساس ضربان یا لرزش در ناحیه رحم، درد زیر شکم، تهوع، خستگی و حساسیت پستان‌ها.

اینکه تشکیل نشدن قلب جنین چه علائمی دارد و چه زمانی باید نگران تشکیل قلب جنین شویم به سن بارداری بستگی دارد اما همواره اصلی‌ترین علامت تشکیل‌ شدن قلب جنین مشاهده ضربان قلب او در سونوگرافی است.

آیا مادر متوجه تشکیل قلب جنین می‌شود؟

مادر به‌ طور مستقیم قادر به احساس قلب جنین کوچکش نیست. قلب جنین در رحم مادر می‌تپد و خون را در بدن خود به‌گردش در‌می‌آورد اما این فعالیت هیچ احساس یا علامت قابل لمسی برای مادر ایجاد نمی‌کند. تنها راه مطمئن برای مشاهده و اطمینان از تشکیل شدن قلب جنین، سونوگرافی و کنترل ضربان قلب است.

درصورتی‌که با علائم غیرطبیعی یا جدیدی در دوران بارداری خود رو به رو شده‌اید، احساس نگرانی کاملاً طبیعی است اما کافیست در نظر داشته باشید که دوره بارداری، هرچند عجیب و شگفت‌انگیز است اما روندی ثابت و قابل پیش‌بینی طی می‌کند. تغییر علائم و بروز علائم جدید همواره بخشی از این تجربه است. پس اگر درباره مسائلی مانند اینکه تشکیل نشدن قلب جنین چه علائمی دارد دچار نگرانی شدید، می‌توانید در بخش تالار گفتگو ایمپو با زنان باردار دیگری که هم‌قدم با شما در این مسیر قرار دارند، صحبت کنید و از تجربیات آن‌ها استفاده کنید.

در اشتراک تجربه ایمپو؛

با بقیه حرف بزن و از تجربیاتشون استفاده کن

ورود به صفحه گفتگوی ایمپو

علت تشکیل ‌نشدن قلب جنین

تشکیل ‌نشدن قلب جنین می‌تواند در زمان‌های مختلف و در نتیجه اختلالات متعددی ایجاد شود. در برخی بارداری‌ها، قلب جنین اصلاً شکل نمی‌گیرد یا پس از تشکیل اولیه، رشد آن متوقف می‌شود. این وضعیت معمولاً زمانی رخ می‌دهد که جنین هنوز بسیار کوچک و آسیب‌پذیر است و مادر جنین کوچکش را احساس نمی‌کند.

در ادامه به دلایل تشکیل‌‌نشدن قلب جنین می‌پردازیم.

• ● اختلالات کروموزومی یا ژنتیکی که فرایند تکامل و شکل‌گیری جنین را مختل می‌کنند، مهمترین علت تشکیل نشدن قلب جنین هستند.
• ● بارداری پوچ که در آن جنین و اندام‌های حیاتی او مانند قلب رشد نمی‌کنند.
• ● اختلال در پیام‌رسانی بین سلول‌ها که در نتیجه آن پیام تشکیل قلب به‌درستی ارسال نمی‌شود و قلب شکل نمی‌گیرد.
• ● ناهنجاری‌ها و بیماری‌های ارثی یا مادرزادی
• ● مشکلات مربوط به جفت که در نتیجه آن امکان‌دارد جفت نتواند به‌درستی اکسیژن و مواد مغذی را به جنین برساند و رشد قلب و سایر اندام‌ها مختل می‌شود.
• ● عوامل محیطی یا سبک زندگی مادر از جمله: مصرف سیگار یا مواد مخدر، مصرف الکل، قرارگیری در معرض سموم یا اشعه‌های مضر. این عوامل معمولاً مستقیماً دلیل تشکیل نشدن قلب جنین نیستند اما احتمال اختلالات رشد یا سقط را بالا می‌برند
• ● بارداری در سنین بالا، چراکه افزایش سن، کیفیت تخمک‌ها را کاهش می‌دهد و خطر اختلالات کروموزومی را نیز افزایش می‌دهد.

علت تشکیل‌نشدن قلب جنین در آی وی اف

جالب است بدانید که احتمال تشکیل‌‌نشدن قلب جنین حتی در بارداری با آی وی اف نیز امکان‌پذیر است. در واقع، در بارداری‌های حاصل از IVF نیز قلب جنین باید از هفته‌های ابتدایی رشد جنینی تشکیل شود.

علت تشکیل نشدن قلب جنین در آی وی اف معمولاً تفاوت چندانی با بارداری طبیعی ندارد. با این حال، برخی عوامل مرتبط با خود فرآیند آی وی اف می‌توانند احتمال بروز این وضعیت را کمی تحت تاثیر قرار دهند.

باوجود آنکه مهم‌ترین علت تشکیل ‌نشدن قلب جنین در ای وی اف ناهنجاری‌های کروموزومی و ژنتیکی تخم بارور شده است اما عوامل دیگری نیز می‌توانند منجر به این اختلال شوند؛ از جمله: کیفیت پایین تخمک یا اسپرم، اختلال در تقسیم سلولی پس از لقاح، بالابودن سن مادر و خون‌رسانی ناکافی به جنین در رحم مادر.

برای اطلاعات بیشتر درمورد IVF، مقاله آی وی اف چیست را مطالعه کنید.

آیا ضعیف‌بودن اسپرم باعث تشکیل ‌نشدن قلب جنین می‌شود؟

کیفیت اسپرم را عوامل مشخصی از جمله تحرک اسپرم، شکل ظاهری، تعداد اسپرم‌های داخل مایع منی، سلامت DNA و کروموزوم‌ها و توانایی اسپرم در نفوذ به تخمک تعیین می‌کنند؛ اما ویژگی که می‌تواند منجر به تشکیل نشدن قلب جنین شود سلامت DNA و کروموزوم‌های اسپرم است.

همانطور که می‌دانید، ۵۰% ترکیب ژنتیکی جنین از DNA موجود در اسپرم بدست می‌آید. به‌ همین سبب اگر DNA داخل اسپرم دچار نقص یا مشکلات ساختاری باشد، تقسیم سلولی بعد از لقاح به مشکل برمی‌خورد و ممکن است رشد جنین در همان مراحل اولیه با اختلال روبه‌رو شود. در چنین شرایطی، علت تشکیل‌‌نشدن قلب جنین کیفیت پایین اسپرم یا DNA ناسالم در اسپرم است.

اگر به دنبال روش‌های بهبود کیفیت اسپرم هستید، مقاله تقویت اسپرم در ده روز را مطالعه کنید.

آیا استرس باعث تشکیل ‌نشدن قلب جنین می‌شود؟

ناراحتی و استرس در بارداری از علل مستقیم تشکیل نشدن قلب جنین نیست؛ اما استرس شدید یا طولانی‌مدت می‌تواند به طور غیرمستقیم رشد و تکامل جنین را تحت‌تأثیر قرار دهد. در واقع، زمانی که بدن در معرض استرس شدید قرار می‌گیرد، مغز برای حفاظت از بدن دستور ترشح بیشتر هورمون‌های کورتیزول و آدرنالین را می‌دهد. افزایش این هورمون‌ها منجر به خون‌رسانی بیشتر به اندام‌های حیاتی مادر می‌شوند و در مقابل، اکسیژن و خون‌رسانی به جنین ممکن است به طور موقت کاهش پیدا کند. در چنین شرایط بحرانی امکان دارد رشد جنین تحت‌تأثیر قرار گیرد یا تشکیل قلب با مشکل روبه‌رو شود.

فراموش نکنید که استرس و اضطراب لزوماً به چنین مشکلاتی منجر نمی‌شود و بدن قدرتمند زنان باردار توانایی بالایی برای سازگاری دارد و در اکثر موارد می‌تواند این تغییرات هورمونی را بدون آسیب به جنین مدیریت کند.

اگر در دوران بارداری یا پیش از آن با استرس و اضطراب مواجه هستید بهترین راه مقابله با این هیولای نامرئی مشاوره با روان‌شناس حاذق و صحبت درباره نگرانی است. شما می‌توانید در کلینیک آنلاین اپلیکیشن ایمپو با بهترین متخصصین روان‌شناسی و در هر زمانی صحبت کنید و مهم‌ترین قدم را در مسیر تبدیل به مادری قدرتمند بردارید.

در کلینیک ایمپو؛

با پزشک متخصص زنان به اندازه یک کلیک فاصله داری

دانلود کلینیک ایمپو

آیا هماتوم باعث تشکیل ‌نشدن قلب جنین می‌شود؟

هماتوم در بارداری به تجمع خون در اطراف کیسه بارداری یا جفت گفته می‌شود که معمولاً به دلیل جداشدن بخشی از کیسه بارداری یا جفت از دیواره رحم ایجاد می‌شود. اگرچه در نگاه اول ممکن است هماتوم خطرناک به نظر برسد اما در اکثر موارد، هماتوم کوچک باقی می‌ماند و جنین سالم به دنیا می‌آید. بااین‌حال، اگر هماتوم بزرگ یا همراه با خونریزی شدید باشد، به مراقبت‌های پزشکی احتیاج دارد و ممکن است به ‌طور غیرمستقیم منجر به اختلال در رشد کلی جنین یا حتی توقف بارداری شود؛ اما همچنان دلیل تشکیل نشدن قلب جنین نیست.

آیا اینترنت یا وای‌فای و گوشی باعث تشکیل‌ نشدن قلب جنین می‌شود؟

امواجی که از وای‌فای و گوشی‌های ما ساطع می‌شوند از نوع امواج الکترومغناطیسی غیر یونیزه و بی‌خطر هستند و هیچ شواهد علمی معتبری نشان‌نمی‌دهد که این امواج به DNA یا تکامل قلب جنین آسیب می‌رسانند.

آیا غلظت خون باعث تشکیل نشدن قلب جنین می‌شود؟

غلظت خون خفیف و تحت‌کنترل معمولاً خطری برای تشکیل قلب جنین یا سلامت بارداری به دنبال ندارد. بااین‌حال، درصورتی‌که مادر باردار با غلظت خون شدید و درمان‌نشده روبه‌رو باشد، ممکن است سبب کاهش جریان خون به جفت شود. این پدیده در ممکن است احتمال خطراتی مانند رشد ناکافی جنین، وزن کم هنگام تولد و فشار خون بارداری را افزایش دهد. در نهایت باید گفت که غلظت خون به‌تنهایی علت تشکیل‌نشدن قلب جنین شناخته نمی‌شود اما عدم‌کنترل آن می‌تواند بر سلامت بارداری تاثیرگذار باشد.

آیا تیروئید باعث تشکیل نشدن قلب جنین می‌شود؟

اختلالات تیروئید در بارداری به ‌طور مستقیم باعث تشکیل‌ نشدن قلب جنین نمی‌شوند. با‌این‌حال، بر اساس مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۲ در مجله بین‌المللی غدد درون‌ریز منتشر شد، مقادیر غیرطبیعی هورمون‌های تیروئیدی در دوران بارداری ممکن است خطر نقص‌‌های مادرزادی قلب جنین را کمی افزایش دهد؛ هرچند باید توجه داشت که این اختلال در شکل‌گیری یا تشکیل ‌نشدن قلب جنین در اثر بیماری تیروئید قطعی نیست و عوامل ژنتیکی نقش پررنگ‌تری دارند.

آیا خوردن زعفران باعث تشکیل نشدن قلب جنین می‌شود؟

اگرچه نگرانی‌های بسیاری درباره مصرف زعفران در بارداری وجود دارد اما باید گفت که مصرف مقدار کمی زعفران در رژیم غذایی بارداری معمولاً خطر جدی ایجاد نمی‌کند. با‌این‌حال، مصرف زیاد آن، بویژه در سه ماهه اول بارداری، می‌تواند منجر به اختلال در رشد اندام‌های جنین از جمله قلب او شود و احتمال سقط جنین را افزایش دهد.

آیا کم‌خونی باعث تشکیل نشدن قلب جنین می‌شود؟

کم‌خونی در بارداری به‌خودی خود یکی از دلایل اصلی تشکیل نشدن قلب جنین نیست. با‌این‌وجود، باید توجه داشت که کم‌خونی شدید، طولانی‌مدت و کنترل‌نشده می‌تواند احتمال نقص‌های مادرزادی در ساختار قلب یا اختلال رشد جنین را کمی افزایش دهد. اگر دچار این عارضه هستید، مقاله درمان سریع کم خونی در بارداری را مطالعه کنید.

آیا تنبلی تخمدان باعث تشکیل نشدن قلب جنین می‌شود؟

تنبلی تخمدان یکی از رایج‌ترین اختلالات چرخه ‌قاعدگی است که به طور مستقیم بر توان باروری و لانه‌گزینی و حفظ بارداری تاثیر می‌گذارد. هرچند زنان مبتلا به تنبلی تخمدان ممکن است با عوارضی مانند دیابت بارداری، فشار خون بالا رو‌به‌رو شوند که این موارد به طور غیرمستقیم می‌توانند بر سلامت جنین اثر بگذارند؛ اما تنبلی تخمدان به‌عنوان یکی از علل تشکیل نشدن قلب جنین در نظر گرفته نمی‌شود.

آیا عفونت باعث تشکیل نشدن قلب جنین می‌شود؟

عفونت‌های شدید و درمان‌نشده در دوران بارداری، به‌ویژه در سه ‌ماهه اول، تاثیر بسیاری بر سلامت بارداری و جنین دارند. این عفونت‌ها می‌توانند سیستم ایمنی مادر را فعال کنند و منجر به التهاباتی شوند که به جفت آسیب می‌رسانند و خون‌رسانی به جنین را مختل می‌کنند. علاوه بر آن، برخی عفونت‌ها از جمله عفونت‌های ویروسی شدید و مدیریت‌نشده مانند سرخجه، سیتومگالوویروس، هرپس و پاروو می‌توانند رشد جنین را تحت تأثیر قرار دهند و باعث اختلال در تشکیل قلب یا تشکیل نشدن کامل قلب جنین شوند.

آیا واریکوسل باعث تشکیل نشدن قلب جنین می‌شود؟

واریکوسل یا واریس بیضه به گشاد شدن غیرطبیعی رگ‌های وریدی در کیسه بیضه گفته می‌شود. این اختلال می‌تواند کیفیت یا تعداد اسپرم‌ها را کاهش دهد و منجر به کاهش باروری در مردان شود. با‌این‌حال، زمانی که لقاح اتفاق می‌افتاد، روند رشد و تشکیل قلب جنین ارتباطی به واریکوسل ندارد و جنین می‌تواند بدون مشکل رشد و تکامل داشته باشد.

چه دارویی باعث تشکیل نشدن قلب جنین می‌شود؟

مصرف برخی داروها در دوران بارداری که به‌ عنوان «تراتوژن» شناخته می‌شوند، می‌توانند خطر تشکیل ‌نشدن کامل قلب را افزایش دهند. مهم‌ترین داروهایی که می‌توانند علت تشکیل نشدن قلب جنین باشند عبارتند از:

• ● ایزوترتینوئین و رتینوئیدها که مشتقات ویتامین A هستند.
• ● والپروئیک اسید
• ● لیتیوم
• ● مهارکننده‌های ACE مانند انالاپریل، کاپتوپریل
• ● داروهای شیمی‌درمانی مثل متوترکسات و سیکلوفسفامید
• ● داروهای ضدصرع مانند کاربامازپین
• ● برخی آنتی‌بیوتیک‌ها از جمله: تتراسایکلین‌ و استرپتومایسین
• ● داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن

بسیاری از داروها در دوران بارداری از جفت عبور می‌کنند و مستقیماً بر رشد و تکامل جنین تاثیر منفی می‌گذارند. به‌ویژه در سه‌ ماه اول بارداری که اندام‌های حیاتی مانند قلب و مغز تشکیل می‌شوند، مصرف ناآگاهانه این داروها خطر سقط و ناهنجاری‌های مادرزادی را دوچندان می‌کند. به‌ همین سبب متخصصین ایمپو لیست داروهای ممنوع در بارداری را برای شما تهیه کرده‌اند تا مادران جدید با آگاهی بیشتر، از سلامت خود و فرزند عزیزشان حفاظت کنند.

کمبود چه ویتامینی باعث تشکیل نشدن قلب جنین می‌شود؟

کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی معمولاً عامل اصلی تشکیل نشدن قلب جنین نیستند اما برخی از این کمبودها در هفته‌های ابتدایی بارداری می‌توانند خطر ناهنجاری‌های قلبی را به مقدار قابل‌توجهی افزایش دهند. در ادامه با ویتامین‌ها و ریزمغذی‌هایی آشنا می‌شویم که کمبود شدید یا مصرف بیش از حد آن‌‌ها ممکن است رشد و تکامل جنین و قلب او را تحت‌تاثیر قرار دهند.

• ● اسید فولیک یا ویتامین B۹

کمبود اسید فولیک در اوایل بارداری ممکن است منجر به نقص لوله عصبی و اختلال در ساختار قلب مانند نقص دیواره بین بطنی و دهلیزی شود.

• ● ویتامین A

‌نه‌تنها کمبود ویتامین A بلکه مصرف بیش از حد آن می‌تواند باعث اختلال در تشکیل قلب جنین، به‌ویژه اختلال در تشکیل بطن‌ها و دریچه‌های قلبی شود.

• ● روی یا زینک

روی (Zinc) به تقسیم سلولی، تمایز سلول‌های قلبی و تشکیل قلب کمک می‌کند. به همین سبب کمبود روی در زنان باردار امکان دارد باعث ایجاد اختلال در تشکیل شدن قلب شود.

علت تشکیل نشدن قلب جنین در طب سنتی

برخلاف علم پزشکی، علت تشکیل نشدن قلب جنین در طب سنتی عدم تعادل در مزاج و تغذیه نادرست مادر شناخته‌ می‌شود. براساس طب سنتی و باورهای قدیمی زمانی که مزاج مادر متعادل نباشد، بدن او توانایی هضم غذاها و خون‌رسانی سالم به جنین را ندارد. در نتیجه اندام‌های حیاتی جنین مثل قلب به‌درستی شکل نمی‌گیرند. به همین دلیل طب سنتی توصیه می‌کند که پیش از بارداری بدن مادر باید پاک و متعادل باشد و طبع قلب و کبد او نیز سالم نگه داشته شود تا رشد جنین بهتر انجام شود.

همچنین، در طب سنتی باورهایی درباره مصرف مواد غذایی مقوی‌ مثل کندر، غذاهای گرم برای جلوگیری از تشکیل نشدن قلب جنین وجود دارد. لازم به ذکر است که این باورهای قدیمی و طب سنتی فاقد پشتوانه و مدارک علمی و ثابت‌شده هستند. به همین سبب توصیه می‌کنیم پیش از پیروی از توصیه‌های طب سنتی حتماً با پزشک متخصص خود مشورت کنید.

علت تشکیل نشدن قلب جنین برای بار دوم (علت تشکیل نشدن مکرر قلب جنین)

تشکیل نشدن قلب جنین برای بار دوم معمولاً نشانه یک اختلال جدی در مراحل ابتدایی تشکیل و رشد جنین است که اغلب ناشی از اختلالات ژنتیکی یا کروموزومی است؛ به‌طوری‌که جنین توانایی ادامه رشد و تشکیل اندام‌های حیاتی مانند قلب را پیدا نمی‌کند.

علاوه‌‌بر‌آن، عواملی مانند مشکلات رحمی، بیماری‌های ایمنی، مشکلات هورمونی مادر و سبک زندگی ناسالم نیز می‌توانند علت تشکیل نشدن مکرر قلب جنین باشند. به همین دلیل، در زنانی که به طور مکرر با این مشکل رو‌به‌رو می‌شوند توصیه می‌شود که تست‌های ژنتیکی و غربالگری‌های دوران بارداری را جدی بگیرند و با پزشک خود درباره بهترین راه‌های پیشگیری از عدم تشکیل قلب جنین مشورت کنند.

علت تشکیل نشدن قلب جنین در دو ماهگی و سه ماهگی

همانطور که پیش‌تر اشاره کردیم، آخرین فرصت برای شکل‌گیری قلب جنین هفته دهم بارداری درنظرگرفته می‌شود و تا هفته‌های هشتم تا دهم باید ساختار اصلی و ضربان منظم داشته باشد. بر همین اساس، چنانچه در این بازه زمانی قلب جنین تشکیل نشود یا ضربان آن را در سونوگرافی مشاهده نکنیم، عللی همچون اختلالات ژنتیکی یا کروموزومی، بارداری پوچ، اختلال در پیام‌رسانی سلولی و خون‌رسانی ناکافی به جنین بررسی می‌شود. همچنین عواملی مانند عفونت‌های شدید، مصرف برخی داروها یا بیماری‌های کنترل‌نشده مادر می‌توانند باعث ناتوانی جنین در ادامه تشکیل قلب و از‌بین‌رفتن او شوند.

ارتباط بتای بالا و تشکیل نشدن قلب جنین چیست؟

در واقع باید گفت که بتای بالا به‌تنهایی شاخص قابل‌اعتمادی برای سلامت جنین نیست و تشخیص قطعی تشکیل نشدن قلب جنین، تنها با سونوگرافی و تطابق سن بارداری با اطلاعات تصویربرداری انجام می‌شود.

هورمون بتا (β-hCG) یا هورمون بارداری توسط جفت ترشح می‌شود و اساس تشخیص بارداری یا عدم‌باردی است. بااین‌حال، میزان بالای این هورمون معمولاً به‌ معنی سالم‌بودن جنین یا تشکیل شدن قطعی قلب نیست؛ و حتی ممکن در شرایطی مثل بارداری پوچ یا توقف رشد جنین، سطح آن همچنان بالا باشد یا حتی برای مدتی همچنان افزایش پیدا کند.

در صورت تشکیل نشدن قلب جنین چه اتفاقی می‌افتد؟

با توجه به اینکه قلب وظیفه خون‌رسانی و انتقال اکسیژن و مواد غذایی به تمام بافت‌های بدن را بر عهده دارد؛ تشکیل نشدن قلب در مراحل اولیه بارداری معمولاً به توقف رشد جنین، پایان بارداری و سقط جنین است.

پیشگیری از تشکیل نشدن قلب جنین

با توجه به اینکه در اکثر موارد تشکیل نشدن قلب جنین ناشی از اختلالات ژنتیکی و کروموزومی است، همیشه نمی‌توانیم از وقوع آن پیش‌گیری کنیم؛ اما به کمک برخی از مراقبت‌های ساده و موثر می‌توان خطر تشکیل نشدن قلب جنین را کاهش داد.

موثرترین راه‌های جلوگیری از تشکیل نشدن قلب جنین عبارتند از:

• ● حداقل از یک ماه قبل از بارداری و در سه ‌ماهه اول مصرف روزانه مکمل فولیک اسید کنید.
• ● پیش از اقدام به بارداری بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت، فشار خون و اختلالات تیروئید را درمان و کنترل کنید.
• ● سیگار، قلیان، الکل و مواد مخدر را کنار بگذارید.
• ● از مصرف داروهای ممنوع در بارداری خودداری کنید.
• ● رژیم غذایی بارداری و مصرف متعادل ویتامین‌ها و مواد معدنی را جدی بگیرید.
• ● از تماس با مواد شیمیایی، سموم و اشعه‌های مضر پرهیز کنید.
• ● درصورت ابتلا به عفونت‌ها، چه پیش از بارداری و چه حین آن، سریع‌تر به درمان بپردازید.
• ● باتوجه به اینکه مهمترین علت تشکیل نشدن قلب جنین اختلالات ژنتیکی شناخته شده است، در صورت داشتن سابقه سقط، اختلالات مادرزادی یا ازدواج فامیلی حتماً با متخصصین ژنتیک خود یا متخصصین ژنتیک اپلیکیشن ایمپو مشورت کنید.
• ● مراقبت‌های دوران بارداری و سونوگرافی‌های ضروری را طبق برنامه‌ریزی پزشک انجام دهید.

سونوگرافی تشکیل نشدن قلب جنین

عدم مشاهده ضربان قلب اصلی‌ترین شاخص تشخیص تشکیل نشدن قلب جنین در سونوگرافی است. در واقع پاسخ به اینکه تشکیل نشدن قلب جنین چه علائمی دارد در سونوگرافی هفته ششم تا دهم مشخص می‌شود. در این زمان قلب جنین باید با ریتم مشخص ۱۱۰ تا ۱۷۰ ضربه در دقیقه بتپد و اگر این تپش یا صدای ضربان قلب مشاهده نشود، احتمال تشکیل نشدن قلب جنین وجود دارد.

در این شرایط احتمالات دیگری به‌‌غیر از تشکیل‌نشدن قلب جنین نیز وجود دارد. برای مثال، ممکن است جنین کوچک‌تر از حد طبیعی باشد یا سن بارداری اشتباه تشخیص داده شده باشد. به همین سبب براساس اینکه تشکیل نشدن قلب جنین چه علائمی دارد، پزشک،سونوگرافی را چند روز بعد، دوباره، تکرار می‌کند اما اگر هنوز ضربان مشاهده نشود. عدم مشاهده ضربان قلب، با توجه به اندازه و ویژگی‌های ساختاری جنین، ناشی از تشکیل‌نشدن قلب جنین تلقی می‌شود.

کلام آخر

تشکیل قلب جنین یکی از مراحل حساس بارداری است که باید در زمانی مشخص و براساس قواعد و ساختار دقیقی رخ دهد. هفته دهم بارداری آخرین فرصت برای تشکیل قلب جنین و مشاهده ضربان قلب است و چنانچه قلب جنین تا این این زمان شروع به تشکیل نکند احتمال پایان بارداری وجود دارد.

پرتکرارترین سوال در این شرایط آن است که تشکیل نشدن قلب جنین چه علائمی دارد؟؛ عدم‌تشکیل قلب اغلب علائم مشخص و قابل تشخیصی برای مادر ندارد و عمدتاً از طریق عدم مشاهده ضربان قلب یا مشاهده رشد ناکافی جنین نسبت به سن بارداری در سونوگرافی، تشخیص داده می‌شود.

علل اصلی تشکیل نشدن قلب جنین شامل ناهنجاری‌های کروموزومی و ژنتیکی، بارداری پوچ، اختلال در پیام‌رسانی سلولی، مشکلات جفت و برخی عوامل محیطی یا دارویی هستند. پیشگیری قطعی همیشه ممکن نیست، اما با رعایت مراقبت‌های همچون مصرف اسیدفولیک، کنترل بیماری‌های مزمن، پرهیز از سیگار و الکل، رعایت تغذیه سالم و مشاوره ژنتیک می‌توان خطر این اختلال نادر و ناگوار را تا حد ممکن کاهش داد.

منابع

advanced women/ the scan clinic/ cloudninecare.com